Sofradaki Görünmez Tehdit: İhracattan Dönen “Zehirli” Hasat Nerede?

Bir halk sağlığı doçenti olarak yıllardır uyardığımız o acı tablo, Avrupa Komisyonu’nun (RASFF) 2025 verileriyle bir kez daha tescillendi. Türkiye; gıdalarda tespit edilen pestisit (tarım ilacı) kalıntısı nedeniyle, dünya devleri arasında Hindistan’ın hemen ardından dünya ikincisi oldu.

Bu bir “şampiyonluk” değil, bu tabağımızdaki kronik hastalıkların, kanser vakalarındaki artışın ve denetim mekanizmalarındaki büyük boşluğun ilanıdır.

“Vatandaşıma Yedirmem” Diyen Avrupa, Haklı mı?

Veriler net: Türkiye’den gönderilen tarım ürünleri tam 51 kez Avrupa kapılarından geri çevrildi. Gümrüklerde yapılan analizlerde biber, domates ve narda insan sağlığı için “tolere edilemez” oranlarda kimyasal zehir tespit edildi. Avrupalı yetkililer, kendi insanını korumak için kamyonlarımızı sınırda durdurup “Geri dönün” dedi.

Şimdi bir bilim insanı olarak, kamuoyunun huzurunda sormak zorundayım: Sınır kapısından geri çevrilen o 27 parti biber ve tonlarca meyve şu an nerede? Eğer bu zehirli partilerin akrediteli tesislerde imha edildiğine dair resmi tutanaklar şeffaf bir şekilde paylaşılmıyorsa; bu ürünlerin “ihracat fazlası” etiketiyle bizim pazar tezgahlarımıza, market raflarımıza döküldüğünden şüphe etmek bilimsel bir zorunluluktur.

Bilimsel Gerçek: Pestisit Bir Yardımcı Değil, Zehirdir

Pestisitler vücuda alındığında sinir sisteminden hormonal dengeye kadar her noktada tahribat yaratan, uzun vadede kanserojen etkileri kanıtlanmış “biyolojik yüklerdir”. Avrupa, vatandaşının sağlığını korumak için limitleri en katı şekilde uygularken; biz bu sessiz zehirlenmeyi “ikincilik” koltuğundan izleyemeyiz.

Bu verilerin kaynağını ve hangi ürünlerin neden reddedildiğini merak eden her vatandaşımız, Avrupa Birliği’nin resmi bildirim sistemine şuradan ulaşabilir: AB Gıda Alarm Portalı (RASFF) Resmi Kayıtları (Arama kısmına “Turkey” yazarak reddedilen ürünlerin tam listesini ve reddedilme sebeplerini şeffafça görebilirsiniz.)

Sonuç: Denetlenmeyen Gıda Zehirdir

Hindistan ile yarıştığımız bu tablo, tarım politikalarımızdaki denetim zafiyetinin bir kanıtıdır. Tarlada ilacın dozunu denetleyemeyen sistem, halk sağlığını doğrudan tehlikeye atmaktadır.

Kendi vatandaşımızın can sağlığı, Avrupa standartlarından daha mı değersizdir? Eğer sınırda reddedilen o tonlarca gıda güvenli bir şekilde imha edilmediyse, aslında toplum olarak her öğünde bir parça “reddedilmiş zehir” tüketiyoruz demektir.

Soru hala cevapsız ve hala çok yakıcı: Avrupa’nın kapı dışarı ettiği o sebzeler, şu an kimin tabağında?